Nhiều doanh nghiệp dệt may đang hướng tới quy trình sản xuất xanh do nhận thức của người tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm ngày càng tăng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách các công ty thích ứng với xu hướng này.

Thị trường quốc tế nói chung, đặc biệt là thị trường châu Âu, đã xây dựng các tiêu chuẩn cho hàng dệt may nhập khẩu, buộc các nhà sản xuất trong nước phải thay đổi cách thức kinh doanh.

Cụ thể, để xuất khẩu sang EU, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn sản phẩm cũng như tác động đến con người và môi trường trong chuỗi cung ứng của mình.

Điều này buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải hành động và thích nghi.

Trong bài viết này, chúng tôi tìm hiểu sâu hơn về hiện trạng của ngành dệt may Việt Nam liên quan đến tác động đến môi trường, một số chứng nhận quan trọng quản lý sản xuất hàng may mặc và triển vọng tương lai của ngành dệt may.

1. Thúc đẩy quá trình chuyển đổi sản xuất xanh của ngành dệt may

Theo Tổng cục Thống kê, trong 4 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu dệt may chỉ đạt 9,5 tỷ USD – giảm 19,3% so với cùng kỳ năm trước.

Điều này phần lớn có thể là do những thách thức do xung đột Nga-Ukraine mang lại, dẫn đến sự suy thoái của nền kinh tế toàn cầu và lạm phát gia tăng giữa các đối tác thương mại lớn của Việt Nam.

Tuy nhiên, sự suy giảm này đã phần nào thay đổi ngành dệt may.

Các doanh nghiệp đã thay đổi nhanh chóng do những thách thức kinh tế. Để thích ứng với sự chuyển dịch từ sản xuất chuyên môn hóa cao sang các mặt hàng có tính cạnh tranh, đơn hàng nhỏ, các doanh nghiệp đã tổ chức lại dây chuyền sản xuất, công nghệ sử dụng và mô hình kinh doanh rộng hơn, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết. Hiệp hội, đã phát biểu tại một hội nghị về số hóa và xanh hóa sản xuất dệt may vào tháng 6.

Hơn nữa, sản xuất xanh ngày càng trở nên quan trọng bên cạnh nhu cầu ngày càng tăng đối với hàng hóa bền và lâu dài. Một số thị trường xuất khẩu quan trọng của hàng dệt may Việt Nam, bao gồm Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc, đều có luật quản lý các hoạt động sản xuất có trách nhiệm với môi trường. Hơn nữa, các tiêu chuẩn cao hơn về chất lượng sản phẩm được đưa vào nhiều hiệp định thương mại mà Việt Nam tham gia.

Tất cả những điều này đang thúc đẩy Việt Nam hướng tới sản xuất dệt may thân thiện với môi trường hơn.

2. Xu hướng sản xuất xanh tại Việt Nam

Vải tái chế

Tập đoàn Hansae (Hàn Quốc) và Tổng công ty Dệt May Hà Nội (Hanosimex) mới đây đã hợp tác sản xuất hàng dệt may tái chế tại Việt Nam. Hai bên sẽ triển khai đề xuất sản xuất sợi tái chế thành sợi, vải và toàn bộ mặt hàng do nhà máy Hanosimex sản xuất sẽ được xuất khẩu. Người ta dự đoán rằng nhu cầu vải tái chế từ EU cuối cùng sẽ đạt 4.000 tấn.

Để đảm bảo với khách hàng rằng vải đáp ứng các yêu cầu sản xuất và hàm lượng tái chế cụ thể, các công ty thường đạt được các chứng nhận, chẳng hạn như Tiêu chuẩn Tái chế Toàn cầu (GRS) hoặc Tiêu chuẩn Yêu cầu Tái chế (RCS). Điều này mang lại sự minh bạch và độ tin cậy cho các loại vải tái chế được sản xuất.

Năng lượng tái tạo

Ngành dệt may tiêu tốn nhiều năng lượng, nhưng năng lượng mặt trời có thể cung cấp một phương tiện sạch và tiết kiệm chi phí để giảm lượng khí thải carbon. Ánh nắng dồi dào khiến Việt Nam trở thành địa điểm lý tưởng để lắp đặt năng lượng mặt trời.

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam, năm 2021, Việt Nam đứng thứ 8 trong top 10 quốc gia có công suất lắp đặt năng lượng mặt trời lớn nhất với 16.504MW công suất lắp đặt năng lượng mặt trời. Vào thời điểm đó, con số này chiếm 2,3% tổng công suất năng lượng mặt trời được lắp đặt trên thế giới.

Mới đây, nhà máy may Spectre 100% vốn Đan Mạch đã được hoàn thành tại An Giang với chi phí 17 triệu USD. Nhà máy được xây dựng tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường cao nhất và sau đó đã được trao chứng nhận vàng LEED cho thiết kế xuất sắc trong quản lý năng lượng và môi trường. Nhà máy, nhằm cắt giảm lượng khí thải khoảng 1.600 tấn CO2 hàng năm, sẽ sử dụng một phần năng lượng mặt trời.

Xử lý nước thải

Ngành dệt may thường sử dụng lượng lớn nước và hóa chất trong quá trình sản xuất. Điều này tạo ra nước thải có chứa chất ô nhiễm từ thuốc nhuộm và chất phụ gia.

Tuy nhiên, chúng có thể được loại bỏ bằng cách sử dụng công nghệ và kỹ thuật phù hợp. Ví dụ:

Doanh nghiệp có thể sử dụng tác nhân hóa học để trung hòa hoặc oxy hóa các hợp chất nguy hại trong nước thải; hoặc

Các vi sinh vật có thể được sử dụng để phân hủy các chất hữu cơ trong nước thải.

Các quy trình này ngày càng trở nên phổ biến trong sản xuất hàng may mặc và may mặc tại Việt Nam.

Tìm nguồn cung ứng nguyên liệu xanh

Tìm nguồn cung ứng nguyên liệu xanh trong ngành dệt may là điều cần thiết để bảo tồn môi trường, giảm sử dụng hóa chất và bảo tồn tài nguyên.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp dệt may ở Việt Nam sử dụng nguyên liệu xanh trong sản xuất. Một số công ty đã thành lập các trung tâm nghiên cứu và phát triển kinh doanh của riêng mình nhằm đảm bảo sản xuất các sản phẩm thời trang thân thiện với môi trường.

Một số nhà cung cấp nguyên liệu, chẳng hạn như Faslink, đang đầu tư mạnh vào R&D và giới thiệu nhiều loại hàng dệt xanh làm từ sen, cà phê, bạc hà và tre. Những loại vải này thường có tác động môi trường thấp hơn nhiều so với hàng dệt truyền thống.

3. Chứng chỉ

Có một số chứng nhận mà các công ty có thể cần để đảm bảo với khách hàng rằng sản phẩm của họ thân thiện với môi trường. Mặc dù danh sách các chứng chỉ có sẵn rất phong phú nhưng có hai cái tên chính thường xuất hiện.

Chứng nhận Bluesign

Các quy định và tiêu chuẩn của Bluesign thúc đẩy sản xuất bền vững, thân thiện với môi trường và an toàn bằng cách hỗ trợ loại bỏ sớm các hợp chất nguy hiểm. Hệ thống này tập trung vào việc quản lý các dòng đầu vào, bao gồm hóa chất, vật liệu và quy trình để giảm thiểu tác động của chúng đến môi trường, người lao động và người tiêu dùng.

Nhãn sinh thái Thiên Nga Bắc Âu

Nhãn sinh thái Thiên Nga Bắc Âu có một số yêu cầu rất nghiêm ngặt đối với các nhà sản xuất dệt may. Chúng bao gồm:

Được thiết kế để tái chế: Để đảm bảo hàng dệt may được thiết kế để tái chế, có những yêu cầu nghiêm ngặt về các hóa chất không mong muốn cũng như cấm sử dụng các bộ phận bằng nhựa và kim loại cho mục đích trang trí.

Không đốt quần áo không bán được: Để tránh sản xuất quá mức, Nhãn sinh thái Thiên nga Bắc Âu cấm đốt hoặc chôn quần áo không bán được.

Yêu cầu ghi nhãn đối với sợi tự nhiên và tổng hợp: Sợi dệt phải là sợi hữu cơ, tái chế hoặc gốc sinh học. Ngoài ra, bông được sử dụng trong quần áo không được làm từ các sản phẩm biến đổi gen và phải 100% hữu cơ hoặc tái chế.

4. Triển vọng sản xuất dệt may xanh tại Việt Nam

Ngành dệt may là trụ cột chính trong quá trình chuyển đổi kinh tế của Việt Nam, nhưng ngành này phải đối mặt với một số thách thức hiện đại khi nền kinh tế toàn cầu trải qua thời kỳ suy thoái và người tiêu dùng lựa chọn các giải pháp thay thế bền vững. Mặc dù điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận trong ngắn hạn, nhưng việc chuyển đổi sang sản xuất thân thiện với môi trường hơn sẽ vừa đáp ứng các yêu cầu pháp lý của thị trường xuất khẩu vừa tăng cường năng lực hành động vì khí hậu của Việt Nam.